Terug naar overzichtHet boerenprotest was niet te missen. Duizenden boeren gingen met hun trekkers de snelweg op en zorgden voor de langste file ooit. Het protest was niet georganiseerd door een grote agrarische organisatie, zoals LTO Nederland. Toch sprak deze organisatie wel zijn steun uit voor het protest. LTO Nederland-woordvoerster Esther de Snoo had op de dag van het boerenprotest een hectische laatste werkdag bij de ondernemers- en werkgeversorganisatie voor boeren en tuinders.
“Aanvankelijk was het moeilijk te bepalen wie er nu precies achter het protest zat en met welke boodschap ze wilden protesteren. We zijn in het begin voorzichtig geweest, maar er was wel meteen contact met de demonstranten. Vanaf het moment dat het initiatief begon te groeien en de boodschap duidelijker werd, voelde het goed genoeg om ons erachter te scharen. We hadden wel de angst of het allemaal goed zou gaan. Voor het protest was de publieke opinie nog gunstig en dit wilden we ook zo houden na die dag. We moeten dan niet hebben dat men zich tegen ons keert, omdat wij voor overlast zorgen.”
“Mijn dag begon vrij rustig. Ik ben ’s ochtends eerst naar Den Haag gegaan met de trein en heb nog wat zaken afgehandeld op kantoor. Aan het einde van de ochtend ging ik met voorzitter Marc Calon naar 1 op 1 met Sven Kockelmann. Na dit interview hebben we op het Malieveld de NOS opgezocht. Daarna heb ik elke persoon met camera of microfoon gevraagd of ze Marc wilden spreken. Zo creëerden we veel media-aandacht.”
Spagaat
“Wanneer LTO-Nederland interviews afgeeft, is het altijd de vraag voor wie wij spreken. Wij zitten hierbij in een spagaat; aan de ene kant probeer je zo dicht mogelijk bij je achterban te blijven en wil je ook echt kunnen verwoorden wat zij willen en voelen, aan de andere kant moet je ook je lobbypositie in de gaten houden. De achterban wil altijd dat je er harder ingaat, maar dat kan soms onhandig zijn bij onderhandelingen. Daarom was het ook zo goed dat de Farmers Defence Force en initiatiefnemer Bart Kemp op het podium stonden bij het protest, want LTO Nederland kan dat op die manier niet doen.”
“Media vragen bij LTO Nederland vooral om informatie over de hele stikstofsituatie. Vooral voor algemene media is het een lastig onderwerp om goed te duiden. Er wordt makkelijk gegoocheld met cijfers, maar voor LTO Nederland is het belangrijk om feitelijk te blijven. LTO Nederland wilde in het verleden nog wel eens vanuit de verdediging gaan spreken. Dat is niet nodig. Het verhaal is sterk genoeg om vanuit eigen kracht te spreken. Zolang het maar op een heldere manier verteld wordt, waarbij iedereen het snapt.”
Polarisatie tussen stad en platteland
“Wat je merkt is dat de kloof tussen stad en platteland en politiek en platteland aan het vergroten is. Er is een polarisatie gaande, bijvoorbeeld met veganisten die zich afzetten tegen de agrarische sector. Het protest liet zien dat het maar een klein clubje is wat zich zo afzet. Dat moeten de boeren goed voor ogen blijven houden en dat geldt ook voor de politiek.”
“We zitten wel echt in een transitieperiode. Dit merkt de langbouw nadrukkelijk en dat geeft onzekerheden. Er zullen bedrijven afvallen en er moet opnieuw geïnvesteerd worden. Er moet een verandering van denken plaatsvinden. Ik denk niet dat dit de laatste actie is geweest, maar het hangt ervan af hoe snel de politiek gaat handelen.”